17, మే 2014, శనివారం

శబ్దపరిణామంలో ఊనిక పాత్ర-2

ప్రాచీనాంధ్రులు పదంలో ఏ అక్షరం మీద ఊనిక పెట్టేవారు ?
ర్తమానాంధ్రంలో పూర్వోక్త పద్ధతిన పదాది ఊనికే ప్రచురం. కానీ ప్రాచీనాంధ్రంలో మాత్రం ఏతద్విపర్యాసంగా పదమధ్య ఊనిక విస్తారమనడానికి ఆధారాలు లేకపోలేదు. నిజానికి ఇప్పుడు కూడా, అన్నిపదాల్లోనూ కాదు గానీ, వకారాది పదాల్లో మట్టుకూ ఆది వకారాన్ని పరిహరించిన పలుకుబడి బహుతఱచుగా చెవిన పడుతుంది. అయితే ఇది పదమధ్య ఊనిక ప్రభావమేనని ఖచ్చితంగా చెప్పలేని పరిస్థితి. ఉదాహరణకి-
అపవాదం :- వాగుడు, వింత, వెచ్చాలు మొ||    
పదమధ్య ఊనికను పురస్కరించుకొని ప్రాచీనకాలంలో పదమధ్య ధ్వనులు మిగిలి పదాది ధ్వనులు వైకల్పికంగా లోపించేవి. ఇది హెచ్చుగా చకార, పకారాల విషయంలో జఱిగేది. ఉదాహరణకి- 
(ఇక్కడ పదాల ముందుంచిన నక్షత్ర చిహ్నాలు - అవి లిఖిత సాహిత్యంలో నమోదు కాకుండానే అంతరించాయనడానికీ, వాటిని ఊహాజనితంగా పునర్ నిర్మించడం జఱిగిందనడానికీ సూచన)
ఇలా పదాది హల్లులు లోపించడం నేరుగా జఱిగిపోయిందా ? లేక అవి లోపించడానికి ముందు వాటికి గసడదవాదేశం (lentition) లాంటి ఇంకో పరిణామదశ ఏదైనా ఉండి ఉంటుందా ?” అనేది పరిశోధనీయం. పై ఉదాహరణల్లో గసడదవాదేశం కూడా తదనంతర కాలంలో లయించి వాటి గుణితాచ్చు మాత్రం శేషించి ఉండవచ్చు, ఎదవ, ఎళ్ళు లాంటి పదాల్లో మాదిరి ! ఎందుకంటే కొన్ని పదాల్లో ఆది పకారానికి గసడదవాదేశం జఱిగి వకార రూపాలు వాడుకలోకొచ్చిన జాడలు కానవస్తున్నాయి. ఉదాహరణకి-
సమకాలీన తెలంగాణ మాండలికపు టుచ్చారణలో పదాది పకారానికి తెఱగు గసడదవాదేశం నేటికీ సజీవమే.
ఉదా:- ఆడు పొద్దుగాల్నే గింత దిని పనికి వోతడు.
పదమధ్య ఊనిక మూలాన కొన్నిమార్లు పదాద్యచ్చు సంహితారూపంగా ద్వితీయాక్షరంలో లీనమయ్యేది. ఉదాహరణకి-
కానీ మన కాలపు తెలుగులో పదమధ్య ఊనికతో మాట్లాడే వాడుక ఎక్కడా లేదు. అటువంటప్పుడు మఱి పదాది ఊనిక పుంజుకున్నది ఎప్పటినుంచి ? అనే విచికిత్స తలెత్తక మానదు. నా అభిప్రాయంలో- ఇది మనం సంస్కృత సంపర్కం మూలాన చేసుకున్న అలవాటు. ఎందుకంటే సంస్కృతోచ్చారణకి ఇలాంటి ఊనిక తప్పనిసరి. అప్పటినుంచి మన భాషలో అంతకు ముందులాగా పదాది ధ్వనులు తొలగిపోవడమనే ప్రక్రియ నిలిచిపోయినట్లు కనిపిస్తుంది. దాన్తో పాటు పదద్వితీయాక్షరంగా ఉన్న రేఫ, *[ష్జ/] కారాలు పదాది హల్లుతో సంయుక్తమై, ద్రావిడభాషల్లో ఎక్కడా లేని విధంగా, క్రావడి రూపాలకి నాంది పలికినట్లు తోస్తుంది. ఉదాహరణకి- 

సరవి స్రావి
పరుప్పు ప్రప్పు
పఱచు/పఱువు పర్వు, ప్రబ్బు
తిరుప్పు త్రిప్పు
మరను మ్రాను
విరళు వ్రేలు
లు కదలు/ క్రాలు
కిழுన్ద క్రింద
ప్రాత
పొழுదు ప్రొద్దు మొ||                                                         
(సశేషం)

వ్యాఖ్యలు లేవు:

వ్యాఖ్యను పోస్ట్ చెయ్యండి